Koorts bij paarden: waarden en wat te doen

Normaalwaarden: wat is normaal?

De rectale temperatuur van een gezond, volwassen paard ligt tussen 37,5 en 38,5 °C. Veulens mogen iets hoger zitten, tot circa 38,9 °C. Temperatuur kan ook licht stijgen door inspanning, hitte of stress — meet daarom altijd in rust, bij voorkeur 's ochtends vroeg als referentiewaarde. Koorts begint officieel bij 38,6 °C, maar veel dierenartsen hanteren 38,9 °C als praktische ondergrens voor zorg. Noteer metingen in het paardendossier van EquiSight zodat je trends over tijd ziet en niet vertrouwt op geheugen.

Zo meet je de temperatuur correct

Gebruik een digitale rectaalthermometer met een koord of clip, zodat die niet verloren gaat. Smeer de punt in met vaseline of gel, sta opzij van het paard en houd de staart licht opzij. Na zo'n 60 seconden piept de thermometer. Reinig en desinfecteer na elk gebruik.

• Gebruik altijd een digitale thermometer — analoge zijn te traag en te onnauwkeurig
• Meet rectaal, niet in de oksel: dat geeft een te lage waarde
• Wacht minimaal 30 minuten na inspanning met meten
• Noteer datum, tijdstip en waarde — ook als die normaal is
• Bewaar een reservethermometer in je EHBO-doos in de stal

Koorts niveaus en bijbehorende actie

Niet elke verhoging vraagt om hetzelfde ingrijpen. Onderstaande indeling helpt je snel beslissen wat te doen.

• 37,5 – 38,5 °C: normaal — geen actie nodig
• 38,6 – 38,9 °C: lichte verhoging — observeer 2x per dag, noteer in EquiSight
• 39,0 – 39,5 °C: matige koorts — bel je dierenarts voor advies, paard uit training
• 39,6 – 40,5 °C: hoge koorts — dierenarts dezelfde dag, zorg voor schaduw en water
• Boven 40,5 °C: noodsituatie — bel direct, koel voorzichtig met lauw water

Veelvoorkomende oorzaken van koorts

Koorts is altijd een symptoom, nooit een diagnose op zichzelf. De meest voorkomende oorzaken bij paarden zijn virale luchtweginfecties zoals rhinopneumonie of influenza, bacteriële infecties, abcessen (ook in de hoef), buikpijn met ontstekingscomponent en warmtestuwing in de zomer. Jonge paarden en ouderen zijn vatbaarder. Heeft je paard recent nieuw stalcontact gehad of een transport doorstaan? Dat verhoogt het risico op een virale infectie aanzienlijk. Leg contacten en reizen altijd vast in het paardendossier zodat je dierenarts een volledig beeld heeft.

Wat je zelf kunt doen voor de dierenarts komt

• Zet het paard op stal of in de schaduw, weg van staldrukte
• Zorg voor voldoende fris drinkwater — koorts verhoogt het vochtverbruik sterk
• Houd beweging minimaal: geen training, geen transport
• Meet elke 4 uur en noteer de waarden, ook voor de dierenarts
• Geef geen koortswerende middelen zonder overleg — dat maskeert het verloop
• Gebruik EquiCoach voor een snelle checklist bij vermoeden van koorts

Herstel bijhouden en terugval voorkomen

Zodra de temperatuur 48 uur normaal is, wil je het paard voorzichtig weer opbouwen — maar overhaast dat niet. Een veel gemaakte fout is te vroeg terugkeren naar volledig werk, waardoor een tweede koortspiek optreedt. Plan herstelweken in de EquiSight-agenda en gebruik de notitieruimte in het paardendossier voor dierenarts-aantekeningen en medicatieschema's. Zo houd je het overzicht en kun je bij een volgende episode direct een compleet ziektehistorie delen.