Stringhalt bij paarden: oorzaken en aanpak

Wat is stringhalt precies?

Bij stringhalt trekt een paard een achterbeen tijdens elke stap krampachtig en onwillekeurig omhoog richting de buik, soms zo hoog dat de hoef de buikwand raakt. Dit gebeurt door ongecontroleerde spiersamentrekkingen in de dijbeenspieren, specifiek de musculus tibialis cranialis. Het paard heeft hier geen controle over. De stoornis valt het meest op in stap en bij het achteruitzetten, maar is in draf soms nauwelijks zichtbaar. Stringhalt kan in één been (unilateraal) of in beide benen (bilateraal) voorkomen. Bilaterale vormen zien er soms uit als een 'springerig' of stekelvarkenachtig gangpatroon en zijn veelal ernstiger.

Twee hoofdvormen: klassiek en weide

Er zijn twee duidelijk te onderscheiden vormen:

• Klassieke stringhalt: ontstaat geleidelijk en is vaak eenzijdig. De exacte oorzaak is niet altijd te achterhalen, maar zenuwschade of litteekenweefsel rondom het spronggewricht spelen vermoedelijk een rol.
• Weide-stringhalt (Australische vorm): treedt plotseling op bij meerdere paarden tegelijk in dezelfde wei. Dit wordt gelinkt aan het eten van bepaalde planten zoals valse weegbree (Hypochaeris radicata) of bepaalde paddenstoelen die een neurotoxine bevatten.
• Weide-stringhalt verdwijnt vaak vanzelf zodra paarden van het betreffende perceel worden gehaald, soms binnen enkele weken tot maanden.
• Klassieke stringhalt reageert minder voorspelbaar op behandeling en kan chronisch worden.
• Beide vormen vereisen veterinaire beoordeling om de juiste aanpak te bepalen.

Hoe herken je de symptomen?

De belangrijkste kenmerken die je als eigenaar kunt opmerken zijn:

• Overdreven hoog optillen van één of beide achterbenen in stap
• Het been 'schiet' onwillekeurig omhoog, soms meerdere keren per stap
• Klachten nemen vaak toe bij koude, stress of na rust
• Achterwaarts lopen is doorgaans het moeilijkst en meest opvallend aangedaan
• In draf of galop kunnen de symptomen tijdelijk minder opvallen

Diagnose en onderzoek door de dierenarts

Er is geen enkelvoudige bloedtest of beeldvormingstechniek die stringhalt bevestigt. De diagnose is klinisch: de dierenarts beoordeelt de beweging in stap, bij het achteruitzetten en eventueel na een flexietest. Aanvullend onderzoek zoals röntgenfoto's van het spronggewricht of een EMG (elektromyografie) kan helpen om andere aandoeningen uit te sluiten of de ernst in te schatten. Noteer van tevoren hoelang de klachten al bestaan, op welke wei het paard stond en of andere paarden vergelijkbare klachten vertonen. Dit helpt de dierenarts enorm. Je kunt dit soort observaties ook bijhouden in het paardendossier van EquiSight, zodat je tijdens het consult niets vergeet.

Behandelmogelijkheden op een rij

• Weidebeheer: bij weide-stringhalt direct van het bewuste perceel afhalen en ruim strooisel geven
• Voedingssuppletie: vitamine E en selenium worden soms ingezet om zenuwweefsel te ondersteunen, in overleg met de dierenarts
• Fysiotherapie en beweging: lichte, gecontroleerde beweging helpt sommige paarden om spiercoördinatie te verbeteren
• Medicatie: phenytoine (anti-epilepticum) is bij ernstige gevallen gebruikt, met wisselend resultaat
• Chirurgie: bij hardnekkige klassieke stringhalt kan een tenectomie (verwijdering van een deel van de laterale extensorpees) uitkomst bieden; herstelkansen na operatie liggen rond de 60-70%

Prognose en wat je kunt verwachten

De prognose verschilt sterk per vorm. Paarden met weide-stringhalt herstellen in veel gevallen volledig binnen drie tot zes maanden, mits ze tijdig van het weiland worden gehaald. Bij klassieke stringhalt is het beeld genuanceerder: milde gevallen blijven soms stabiel en rijdbaar, terwijl ernstige gevallen ondanks behandeling verslechteren. Regelmatige monitoring is essentieel. Gebruik de agenda in EquiSight om veterinaire controles en fysiotherapie-afspraken bij te houden, en leg videobeelden vast in het dossier zodat je progressie of achteruitgang objectief kunt vergelijken. Zo houd je samen met je behandelteam grip op de situatie.