Kuilvoer zelf maken: zo doe je dat goed

Wat is kuilvoer en wanneer kies je ervoor?

Kuilvoer is ingekuild gras, luzerne of een grasmengsel dat door melkzuurfermentatie geconserveerd wordt. Het droge-stofgehalte ligt bij grassilage rond de 35–55%, bij voordroogkuil tussen de 45–60%. Paarden verteren kuilvoer goed, maar het is niet geschikt voor elk paard. Insulineresistente of gemakkelijk te dikke paarden kunnen beter op hooi of stro gaan. Kies voor zelf inkuilen als je minimaal 1 hectare gras beschikbaar hebt, je voerkosten wilt drukken, of als de zomers te wisselvallig zijn om betrouwbaar hooi te winnen.

De juiste snedemoment bepaalt de kwaliteit

Maai je gras in het vegetatieve stadium, dus vóórdat de grassen in aar gaan. In de praktijk betekent dat: eind april tot half mei voor de eerste snede. Het suikergehalte is dan hoog genoeg voor een goede fermentatie, het eiwitgehalte ligt rond de 18–22% in de droge stof en de vezelstructuur is nog voldoende voor de paardenmaag. Een te laat gemaaid perceel heeft meer ruwe celstof, minder energie en fermenteert moeilijker. Maaihoogte: houd 6–8 cm aan om de zode te sparen en vuil in het voer te minimaliseren.

Voordroog goed uitvoeren: zo doe je het

Na het maaien laat je het gras kort voordrogen om het droge-stofgehalte te verhogen. Dit verkleint de kans op boterzuurvorming. Streef naar een droge stof van minimaal 35% vóór het inkuilen.

• Schud het gras direct na het maaien los met een schudder of hark
• Laat het 6–12 uur voordrogen bij droog weer boven de 15°C
• Keer het gras 1–2 keer om voor een gelijkmatig droge-stofgehalte
• Meet het droge-stofgehalte met een microwave- of veldmethode (handgreep-test)
• Wacht nooit langer dan 24 uur: te lang voordrogen verhoogt broeirisico na opening

Inkuilen: balen of rijkuil?

Voor particuliere paardeneigenaren is de rondbaal de meest praktische keuze. Je kunt kleine hoeveelheden inkuilen zonder grote machines of opslagplaats. Een rijkuil is interessanter vanaf circa 50 ton droge stof en vereist een betonnen silo of ingegraven rijkuil.

• Rondbalen: wikkel met minimaal 6 lagen stretchfolie, wikkel binnen 30 minuten na persen
• Zorg voor een gesloten folie zonder gaatjes — controleer elke baal visueel
• Stapel balen niet hoger dan 2 lagen om beschadiging te voorkomen
• Voeg een bacterieel entmiddel (Lactobacillus plantarum) toe voor betere fermentatie
• Ronde balen: laat minimaal 6 weken fermenteren vóór het voeren

Hoe herken je slechte kwaliteit kuil?

Open een baal altijd een dag vóór gebruik zodat je de geur goed kunt beoordelen. Goede kuil ruikt fris-zuur, vergelijkbaar met yoghurt. Slechte kuil ruikt naar boter, ammonia of compost. Let ook op kleur: olijfgroen tot geelgroen is normaal, zwart of bruin wijst op te hoge temperatuur of zuurstofintreding. Voer nooit twijfelachtige kuil aan paarden — boterzuurbacteriën kunnen listeriose veroorzaken. Leg bevindingen per baal vast in het paardendossier van EquiSight, dan houd je bij welke partijen probleemvrij waren.

Bewaren en voeren: praktische richtlijnen

• Bewaar balen op een droge, vlakke ondergrond, liefst op pallets of grind
• Bescherm balen tegen vogelschade met netten of vliegafwerende maatregelen
• Eenmaal geopend: voer de baal binnen 2–3 dagen op om broei te voorkomen
• Geef pony's en paarden gevoelig voor kilo's maximaal 2 kg droge stof kuilvoer per dag
• Weeg het voer in het begin totdat je het oog hebt voor de juiste portie
• Plan het voerschema eenvoudig in via de agenda in EquiSight