Allergie bij paarden: symptomen herkennen en aanpakken

Wat is een allergie precies bij een paard?

Een allergie is een overdreven reactie van het immuunsysteem op een stof die op zichzelf niet schadelijk is, zoals stuifmeel, schimmels of bepaalde voedingsbestanddelen. Het immuunsysteem ziet zo'n stof als een bedreiging en reageert met ontstekingsreacties. Bij paarden komen allergieën vaker voor dan veel mensen denken: naar schatting heeft 10 tot 15 procent van alle paarden op enig moment last van een allergische aandoening. Het onderscheid met een infectie of andere aandoening maak je niet altijd zonder dierenarts, maar de symptomen geven al een eerste richting.

De meest voorkomende symptomen op een rij

Allergiesymptomen bij paarden uiten zich op drie manieren: via de huid, de luchtwegen of het spijsverteringsstelsel. Herken je een of meer van de onderstaande symptomen, dan is verder onderzoek verstandig.

• Hevige jeuk, vaak rond manen, staart, buik of benen
• Kale plekken, korstjes of wondjes door krabben en schuren
• Hoesten, piepen of snelle ademhaling tijdens of na inspanning
• Waterige of dikke afscheiding uit neus en/of ogen
• Netelroos: ronde, opgeworpen plekjes op de huid
• Diarree of opgeblazen buik zonder duidelijke andere oorzaak

Veelvoorkomende allergenen bij paarden

De trigger verschilt per paard, maar een paar bronnen komen steeds terug. Hooiallergieën (door schimmels en stof in hooi) zijn de meest voorkomende oorzaak van luchtwegproblemen. Insectenspeeksel van knutjes (Culicoides) veroorzaakt de bekende zomereczeemreactie bij zo'n 3 tot 5 procent van de Nederlandse paarden. Voerallergieën zijn zeldzamer maar komen voor bij granen, soja en bepaalde kruiden.

• Schimmels en stof in hooi of stro
• Speeksel van knutjes (Culicoides-soorten)
• Stuifmeel van grassen en bomen (seizoensgebonden)
• Voedingsbestanddelen zoals granen, soja of veldbonen
• Chemische stoffen in verzorgingsproducten of rubberen uitrusting

Zomereeczeem: specifiek herkennen

Zomereeczeem is een van de bekendste allergische huidaandoeningen bij paarden en wordt veroorzaakt door de beet van knutjes. Het begint typisch in april of mei en verdwijnt pas als de knutjes weg zijn, zo rond oktober. Je ziet vooral jeuk en haaruitval op de manen, staartwortel en buiklijn. Sommige paarden beschadigen zichzelf zo ernstig door schuren dat er open wonden ontstaan. Een paard met zomereeczeem heeft een genetische aanleg; het komt vaker voor bij IJslanders, Friezen en Welsh-pony's. Registreer de eerste symptomen per seizoen in het paardendossier van EquiSight, zodat je een patroon ziet en op tijd maatregelen kunt nemen.

Wanneer direct de dierenarts bellen?

Sommige situaties vragen om snelle actie. Bel dezelfde dag je dierenarts als je het volgende ziet.

• Ernstige benauwdheid of piepende ademhaling in rust
• Plotselinge netelroos over het hele lichaam na contact met een nieuw product of voer
• Open, bloedende wonden door zelfverminking bij jeuk
• Aanhoudende diarree langer dan 24 uur gecombineerd met andere symptomen
• Flinke zwelling van hoofd, lippen of benen zonder duidelijke oorzaak

Praktische stappen om allergiesymptomen te beperken

Een allergie kun je zelden volledig wegnemen, maar je kunt de blootstelling aan het allergeen flink terugdringen. Nat of geweekt hooi geeft tot 90 procent minder stof dan droog hooi. Bij zomereeczeem helpt een goed sluitend vliegendeken dat ook de buik bedekt, en stalling van een uur voor zonsondergang tot een uur na zonsopgang, wanneer knutjes het actiefst zijn. Gebruik de agenda in EquiSight om behandelingen en reacties bij te houden, zodat je samen met je dierenarts snel ziet wat wel en niet werkt. Vraag ook EquiCoach om een gepersonaliseerde checklist op basis van de dossiergegevens van jouw paard.