Haver of mengvoer: wat kies je voor je paard?

Wat zit er eigenlijk in haver?

Haver bestaat voor ongeveer 12% uit ruw eiwit en levert zo'n 9,5 MJ verteerbare energie per kilogram droge stof. Het zetmeelgehalte ligt rond de 40%, wat lager is dan bij maïs of gerst. Daardoor wordt haver langzamer verteerd, met minder piekbelasting op de dunne darm als gevolg. Haver bevat ook relatief veel vet (5-6%) en een redelijke hoeveelheid B-vitaminen. Wat haver níet biedt, zijn voldoende mineralen zoals calcium, natrium en sporenelementen. Bij een rantsoen van puur haver en ruwvoer ontstaan al snel tekorten, zeker bij sportpaarden of merries in de lactatie.

Mengvoer: wat staat er op het etiket?

Mengvoer is een samengesteld product van granen, peulvruchten, vetten, vitaminen en mineralen. Fabrikanten stemmen de samenstelling af op specifieke doelgroepen: sportpaard, senioren, ponies of paarden met laminitis-risico. Een standaard sportbrok levert doorgaans 11-12 MJ per kilogram en is al gebalanceerd op mineraalratio's. Let bij het vergelijken van producten op het suiker- en zetmeelgehalte samen (NSC). Voor gevoelige paarden geldt als vuistregel: kies mengvoer met een NSC lager dan 12%. Het etiket vermeldt voedingswaarden per kilogram; gebruik die cijfers als je rantsoenen vergelijkt in het paardendossier van EquiSight.

Wanneer kies je voor haver?

Haver past goed bij gezonde, actief werkende paarden zonder metabole problemen. Het hoge vetgehalte geeft rustige energie zonder de paarden 'heethoofdig' te maken, wat eigenaren al lang waarderen. Overweeg haver als:

• Je paard een normaal tot intensief arbeidsniveau heeft (3-5 dagen per week)
• Er geen aanwijzingen zijn voor insulineresistentie of EMS
• Je het rantsoen zelf wil samenstellen en mineralen apart bijvoert
• Je een lokale, transparante grondstof wil gebruiken
• Je paard goed op gewicht is en geen extra koolhydraten nodig heeft

Wanneer kies je voor mengvoer?

Mengvoer biedt gemak en zekerheid, omdat vitaminen en mineralen al in de juiste verhouding zijn toegevoegd. Dat is een voordeel als je minder tijd hebt of weinig ervaring met rantsoenbouw. Kies voor mengvoer in deze situaties:

• Je paard is een senior (15+) met verhoogde eiwitbehoefte
• Je merrie is drachtig of geeft melk
• Je paard heeft een specifieke aandoening zoals PPID of maagzweren
• Je ruwvoer heeft wisselende kwaliteit en je wil dat compenseren
• Je meerdere paarden hebt met verschillende behoeften — per dier een apart product instellen

Combineren is ook een optie

Veel staleigenaren combineren haver met een mineralenbrok of een klein rantsoen mengvoer. Zo profiteer je van de verteerbare energie uit haver én van de micronutriëntenbalans die mengvoer biedt. Een praktisch voorbeeld: 1,5 kg haver plus 0,5 kg sport-brok per dag voor een 550 kg zwaar KWPN-paard in lichte arbeid. Houd er wel rekening mee dat het totale zetmeel- en suikergehalte per maaltijd onder de 1 gram per kilogram lichaamsgewicht blijft — voor een 550 kg paard dus maximaal 550 gram NSC per voerbeurt. Sla je voerschema op in het paardendossier van EquiSight om dit makkelijk bij te houden.

Praktische vuistregels voor de dagelijkse praktijk

• Voer krachtvoer in maximaal 2 porties per dag om de darmgezondheid te beschermen
• Start altijd met ruwvoer; geef hooi minimaal 30 minuten vóór krachtvoer
• Weeg krachtvoer met een keukenweegschaal — een 'handvol' varieert enorm per persoon
• Schakel langzaam over bij wisseling van voer: minimaal 10-14 dagen
• Vraag je dierenarts of voedingsadviseur om een voedingsanalyse als je twijfelt