Mestonderzoek bij paarden: wat betekent de EPG-waarde?

Wat meet een EPG-waarde precies?

EPG staat voor Eggs Per Gram: het aantal wormeitjes dat per gram paardemest geteld wordt onder de microscoop. Laboratories gebruiken hiervoor de McMaster-techniek, waarbij een vaste hoeveelheid mest wordt opgelost in een vloeistof en de eitjes naar boven drijven op een telkamer. Het gaat bij een standaard mestonderzoek om strongylide wormen (kleine en grote bloedwormen). Een apart onderzoek is nodig voor lintworm (ELISA-bloedtest of speekseltest) en botfly-larven. De EPG geeft dus geen compleet wormbeeld, maar is wel de meest praktische dagelijkse maatstaf voor de wormdruk bij je paard.

Wat zijn normale en verhoogde waarden?

De meeste dierenartsen hanteren de volgende drempelwaarden voor strongyliden:

• 0–200 EPG: lage wormdruk, geen behandeling nodig
• 200–500 EPG: matige wormdruk, bespreek met je dierenarts
• 500+ EPG: hoge wormdruk, ontworming geadviseerd
• Veulens en jonge paarden (< 3 jaar): lagere drempel, al bij 200 EPG behandelen
• Na een kuur: hertest na 14 dagen om resistentie te controleren (FECRT)

Hoe neem je een goede mestmonster?

Een betrouwbaar resultaat begint bij een goed monster. Volg deze stappen:

• Verzamel verse mest, bij voorkeur de binnenste laag van een net gevallen mestbolletje
• Gebruik een schone container of het monsterbuisje van je laboratorium
• Verzamel minimaal 3 gram — ongeveer een eetlepel
• Bewaar het monster koel (koelkast, max. 4°C) en stuur het binnen 24 uur op
• Noteer het paard, de datum en eventuele medicijnen die het recent heeft gehad

Hoe vaak moet je een mestonderzoek doen?

De frequentie hangt af van de uitslag. Paarden met structureel lage EPG-waarden (zogenaamde 'low shedders') kun je doorgaans twee keer per jaar testen: in het voorjaar en in de herfst. Paarden die regelmatig boven de 500 EPG uitkomen ('high shedders'), verdienen vaker aandacht — drie tot vier keer per jaar. Houd ook rekening met seizoen: de wormdruk is het hoogst in de lente en vroege zomer wanneer de larven op het gras actief zijn. Een hertest na een wormkuur — de Fecal Egg Count Reduction Test (FECRT) — is slim om resistentie tijdig te ontdekken. Registreer alle uitslagen in het paardendossier van EquiSight, zodat je over meerdere jaren het patroon van je paard kunt zien.

Resistentie: waarom gerichte ontworming telt

Resistentie tegen ontwormingsmiddelen is een groeiend probleem, vooral tegen benzimidazolen (bijv. fenbendazol). Als je blindelings elke drie maanden ontwormt, selecteer je juist de wormen die overleven — en die vermenigvuldigen zich raak. Gerichte ontworming betekent: alleen behandelen wanneer de EPG daadwerkelijk boven de drempelwaarde uitkomt. Dit houdt de populatie gevoelige wormen in stand en verlengt de levensduur van beschikbare middelen. Ivermectine en moxidectine hebben momenteel nog een goede werking tegen strongyliden, maar ook daar neemt de resistentie toe. Houd de resultaten van je FECRT bij en bespreek afwijkingen direct met je dierenarts.

Mestonderzoek vastleggen in EquiSight

Alle EPG-uitslagen, de gebruikte middelen en de data van herkeuringen zijn waardevolle gezondheidsdata. In het paardendossier van EquiSight sla je deze gegevens op per paard, zodat je bij een volgend consult of bij een nieuwe stalbeheerder direct het volledige wormhistoriek kunt tonen. EquiCoach helpt je bovendien om op basis van jouw geregistreerde uitslagen te herinneren wanneer een hertest gepland staat, en geeft uitleg bij afwijkende waarden. Zo hoef je niet zelf alles in de gaten te houden.